Απολογισμός της εκδήλωσής μας
"1922-2022 - Η μικρασιατική εκστρατεία κι η καταστροφή"
Πώς φτάσαμε μέχρις εκεί, ποιος ο χαρακτήρας του πολέμου, ποια τα αποτελέσματα
Η συμπλήρωση 100 χρόνων από την Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή, ήταν μόνο η αφορμή για να διοργανώσουμε στις 14/11/22 μιαν εκδήλωση, μια συζήτηση για το θέμα αυτό που πάντα προκαλεί το ενδιαφέρον και είναι πρόσφορο για ιστορικές αναζητήσεις. Η εκδήλωση είχε μεγάλη επιτυχία τόσο λόγω των εξαιρετικά ουσιαστικών ομιλιών όσο και της προσέλευσης του κόσμου.
Ο τίτλος της συζήτησης ήταν «Η μικρασιατική εκστρατεία κι η καταστροφή - Πώς φτάσαμε μέχρις εκεί, ποιος ο χαρακτήρας του πολέμου, ποια τα αποτελέσματα» και είχαμε την τύχη να πραγματοποιηθεί στην αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου του δήμου Αλίμου όπου εκτίθενται τα έργα του μεγάλου καλλιτέχνη Κυριάκου Κατζουράκη που συνομιλούσαν και αυτά μαζί μας αφηγούμενα άλλες ιστορικές στιγμές. Ομιλητές ήταν η Σία Αναγνωστοπούλου, Βουλεύτρια, καθηγήτρια Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικής Ιστορίας, ο Βασίλης Καρδάσης, Ιστορικός πρώην καθηγητής Οικονομικής Ιστορίας και Αναπληρωτής Πρύτανης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και πρώην Πρόεδρος του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου και ο Τάσος Κωστόπουλος, δημοσιογράφος και μεταδιδακτορικός ερευνητής Ιστορίας στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών. Συντόνισε ο Κώστας Παπαδόπουλος, Δικηγόρος.
Από τους ομιλητές επιχειρήθηκε η διερεύνηση και η αποτίμηση ενός γεγονότος από τα πιο επιδραστικά του 20ου αιώνα για την χώρα μας. Όταν το 1919, ο Ελληνικός Στρατός αποβιβαζόταν στη Σμύρνη, είχε προηγηθεί μια δεκαετία απίστευτα πυκνού ιστορικού κύκλου για την Ελλάδα, όπως η ανάδειξη του Ελληνικού Στρατού ως διακριτού πόλου εσωτερικής εξουσίας, η άνοδος του Βενιζέλου στην κεντρική πολιτική σκηνή, η ενσωμάτωση του μεγαλυτέρου μέρους της Ηπείρου, της Μακεδονίας, της Κρήτης και των νησιών του Βορείου Αιγαίου, η συμμετοχή μας Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Εθνικός Διχασμός ενώ ιδεολογικά κυρίαρχες ήταν, όπως και σε άλλους λαούς την εποχή εκείνη, η αντίληψη του εθνικού αλυτρωτισμού και η Μεγάλη Ιδέα. Γεωπολιτικές και ιστορικές αλλαγές στην διεθνή σκηνή, το τέλος του Α' παγκοσμίου Πολέμου, η μετάβαση από τη οθωμανική αυτοκρατορία σε εθνικά κράτη και νέες πολιτικές εξουσίες, η αυξανόμενη δυναμική των Νεοτούρκων του Κεμάλ σε συνδυασμό με την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης, οδήγησαν σε νέους συσχετισμούς στα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων στην περιοχή, σε αλλαγές στην καπιταλιστική ανάπτυξη και τις αποικιοκρατικές πρακτικές όπου αυτές επικρατούσαν.
Τότε λοιπόν, ένα μικρό κράτος, η Ελλάδα, μπήκε σε ένα μεγάλο παιχνίδι ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τεράστιων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και ενεργειακών παιχνιδιών.
Όπως ανέφερε η Σια Αναγνωστοπούλου, 100 χρόνια μετά είναι η στιγμή να τεθούν νέα ερωτήματα, να δοθούν νέες απαντήσεις σε παλιά ερωτήματα και να ψάξουμε πως αυτή η μεγάλη εθνική ήττα μπορεί να γίνει παράδειγμα και να μας δώσει τα εργαλεία να ερμηνεύσουμε τι συνέβη τότε και τι συμβαίνει μέχρι και σήμερα. Σε ένα debate που κρατά ήδη κοντά έναν αιώνα.
Ακολουθεί μια περίληψη όσων είπαν οι εισηγητές. Μετά τις ομιλίες ακολούθησε πλούσιος διάλογος με το κοινό.
Ο Τάσος Κωστόπουλος, αναφέρθηκε στον καταγεγραμμένο και τον κατ’ ιστορική ερμηνεία αριθμό των θυμάτων της Εκστρατείας και Καταστροφής, τις τακτικές «εθνοκάθαρσης», ή άλλων πολεμικών βιαιοτήτων που εφαρμόστηκαν και από τις δύο πλευρές, και την επίδραση αυτών στην εξέλιξη της στρατιωτικής επιχείρησης. Επίσης, στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής και την ερμηνεία των εσωτερικών συσχετισμών εντός της Ελλάδας, σε συνδυασμό με τη στρατηγική και τις μεταβαλλόμενες επιλογές των μεγάλων δυνάμεων.
Ο Βασίλης Καρδάσης, αναφέρθηκε στη διαδικασία και το περιεχόμενο των αναγκαστικών μετακινήσεων πληθυσμών, παραθέτοντας τα σχετικά στοιχεία της ιστοριογραφίας. Με κυρίαρχο κριτήριο τη θρησκευτική πίστη των ανθρώπων, πληθυσμοί με μακραίωνες ρίζες αρμονικής κοινής συμβίωσης και εμπεδωμένης αντίληψης σεβασμού των ετεροδόξων, αποκόπηκαν βίαια από τις εστίες τους. Μια μεγάλη τραγωδία, που επισφράγισε την «ανατολή» ή ισχυροποίηση του εθνικού κράτους και τον ενταφιασμό του μεγαλοϊδεατισμού.
Η Σια Αναγνωστοπούλου, αναφέρθηκε στις συνθήκες που επικρατούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα. Την άνοδο του Τουρκικού εθνικισμού με την παράλληλη διαδικασία δημιουργίας τουρκικής εθνικής αστικής τάξης. Τομή αποτέλεσαν οι Βαλκανικοί πόλεμοι και η έλευση στη περιοχή μουσουλμάνων προσφύγων. Αναλύοντας τους διεθνείς συσχετισμούς της εποχής, διαπίστωσε ότι τα συμφέροντα των κυρίαρχων ξένων δυνάμεων, μόνο συγκυριακά και όχι μακροπρόθεσμα θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ελληνική στρατιωτική διείσδυση.
1922 - 2022
Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ και Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
Πώς φτάσαμε μέχρις εκεί, ποιος ο χαρακτήρας του πολέμου, ποια τα αποτελέσματα
Η Στάση στο Καλαμάκι θέλοντας να συμβάλλει στην κατανόηση των αιτιών και των αποτελεσμάτων της Μικρασιατικής Εκστρατείας. διοργανώνει εκδήλωση/συζήτηση
στις 14 Νοεμβρίου 2022, 7 μ.μ.
στο Πολιτιστικό Κέντρο Αλίμου, Λεωφ. Ιωνίας 96, στον Άλιμο.
Θα μιλήσουν:
Θα συντονίσει ο Κώστας Παπαδόπουλος, Δικηγόρος.
Θα συζητήσουμε για την κατάσταση που επικρατούσε διεθνώς μετά το τέλος του Α΄Παγκοσμίου πολέμου, το ρόλο της Αντάντ, τις σκοπιμότητες και τα αντικρουόμενα συμφέροντα Ευρώπης, Τουρκίας και Σοβιετικής Ρωσίας, τη συνθήκη των Σεβρών. Θα μιλήσουμε για τη θέση της Ελλάδας σε αυτό το τοπίο και ποιες πολιτικές επικρατούσαν εντός της χώρας, για το πώς λειτούργησε ο εθνικός διχασμός και για το τέλος της Μεγάλης Ιδέας. Θα αναζητήοσυμε ποιες αντικειμενικές δυσκολίες, τυχόν λάθη και τυχοδιωκτικές συμπεριφορές είχαν σαν αποτέλεσμα την καταστροφή του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, τους εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, τραυματίες και τα εκατομμύρια των εκτοπισμένων.
Η εκδήλωση θα γίνει στην αίθουσα όπου λειτουργεί η έκθεση με έργα του Κυριακού Κατζουράκη «Αριστερά της Λύπης» και μια ώρα νωρίτερα, στις 6 μ.μ. θα γίνει ξενάγηση στην έκθεση από τη Λία Σκλάβου.
Live βίντεο 1922 - 2022 Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ και Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
.
Δελτίο απολογισμού δράσης
Ευχαριστήρια επιστολή από τα σχολεία του Ειδικού Κατ/τος Κράτησης Νέων Αυλώνα
Από τον Διευθυντή και τον Σύλλογο καθηγητών του σχολείου που λειτουργεί μέσα στις φυλακές Αυλώνα λάβαμε την παρακάτω ευχαριστήρια επιστολή την οποία και κοινοποιούμε.
Από την πλευρά μας, όλοι εμείς οι αλληλέγγυοι πολίτες, ευχαριστούμε θερμά τους δασκάλους και τον διευθυντή του σχολείου κ. Πέτρο Δαμιανό για το σπουδαίο έργο τους, για την βοήθεια και την ευκαιρία που δίνουν σε αυτούς τους νέους για να ορθοποδήσουν στην ζωή τους.
Το τελευταίο κάλεσμα μας για συλλογή ειδών είχε μεγάλη ανταπόκριση. Έτσι καταφέραμε πριν λίγες μέρες να παραδώσαμε ακόμη μια φορά μεγάλη ποσότητα από κουβέρτες και ρουχισμό στα σχολεία του Αυλώνα καθώς επίσης και τηλεκάρτες αξίας 300 ευρώ που αγοράσαμε με χρήματα που δώρισε για αυτόν τον σκοπό, φίλος της ΣΤΑΣΗΣ.
Τον υπόλοιπο ρουχισμό (γυναικεία, παιδικά κα) που συγκεντρώσαμε στείλαμε σε διάφορες δομές.
Ακολουθεί η επιστολή :
Ημερομηνία:27/09/2022
Προς: Στάση στο Καλαμάκι
Ε Υ Χ Α Ρ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α Ε Π
Ι Σ Τ Ο Λ Η
Αγαπητοί/ές
φίλοι και φίλες της ‘Στάσης στο Καλαμάκι’,
παρακαλώ
δεχθείτε τις θερμότερες ευχαριστίες, τόσο του συλλόγου των καθηγητών όσο και
των μαθητών μας για τα λευκά είδη, τις κουβέρτες, τα ρούχα και τις τηλεκάρτες
που στείλατε στο σχολείο μας.
Η
προσφορά σας είναι συγκινητική για όλους μας και η στήριξή σας ιδιαιτέρως
σημαντική. Με αυτή σας την κίνηση βοηθάτε ουσιαστικά ανθρώπους να καλύψουν
βασικές καθημερινές ανάγκες που έχουμε όλοι μας.
Το σχολείο μας, λειτουργεί μέσα στο Ειδικό
Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα και οι μαθητές του είναι νέοι κρατούμενοι, οι
οποίοι, αν και αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα στην ιδιαίτερη φάση που
διανύουν αυτή την περίοδο και παρόλο που βιώνουν μία δύσκολη πραγματικότητα, έχουν όνειρα και προσδοκίες.
Θα θέλαμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι η
προσφορά σας στο σχολείο μας ενισχύει την ψυχολογία των παιδιών μας, κάνοντάς
τα να συνειδητοποιήσουν ότι υπάρχουν άνθρωποι που ενδιαφέρονται γι’ αυτά.
Σας
ευχαριστούμε θερμά.
Με
εκτίμηση,
Ο Διευθυντής
Δημοτικού, Γυμνασίου, Λυκείου, Δ.Ι.Ε.Κ.
του
Ειδικού Κατ. Κράτησης Νέων Αυλώνα
Πέτρος Δαμιανός
Μαθηματικός M.Sc
.
Ας μιλήσουμε επί της ουσίας
του Πάνου Λάμπρου, αναδημοσίευση από τη σελίδα του στο facebook
Κυριάκος Κατζουράκης «Δεν βάζω ούτε μία πινελιά αν εκείνη τη στιγμή δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει τον κόσμο»
Την Τετάρτη 12 Οκτώβρη 2022 από τις 6 ως τις 8 μμ στον πολυχώρο μας, Παλαμηδίου 12-16 στο Καλαμάκι, η Εύα Χειλαδάκη θα μας μάθει να κατασκευάζουμε κούκλες με συρμάτινο σκελετό.
Τα βασικά υλικά θα διατεθούν
από εμάς. Εσείς ας έχετε μαζί σας ψαλίδι, βελόνα και κλωστές.
Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής.
Για την οποιαδήποτε
πληροφορία ή διευκρίνιση καλέστε στο τηλ 6948539673
Την Εύα Χειλαδάκη γνωρίσαμε στο παζάρι που διοργάνωσε η «Στάση στο Καλαμάκι»
μαζί με την «Αλληλεγγύη για όλους» στις 17-19/6/22. Είναι από το 2002 υπεύθυνη και
εμψυχώτρια του εργαστηρίου ραπτικής «Λόγος και ύφασμα»/ΑΡΣΙΣ που λειτουργεί μέσα
στις γυναικείες φυλακές της Θήβας, όπου οι κρατούμενες κατασκευάζουν τις κούκλες
που πουλήθηκαν στο παζάρι μας για την ενίσχυση τους.
Η Εύα Χειλαδάκη γεννήθηκε στην Γερμανία και ζει
από τα παιδικά της χρόνια στην Ελλάδα. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας καλλιτεχνών ΑΦΗ και έχει λάβει μέρος σε πολλές εκθέσεις, μεταξύ
άλλων και στο Μουσείο Μπενάκη. Δημιουργεί κούκλες και άλλες κατασκευές για το
θέατρο, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση. Παράλληλα παραδίδει μαθήματα κατασκευής πάνινης κούκλας και εκτός από τις Γυναικείες
Φυλακές Θήβας προσέφερε και προσφέρει τις γνώσεις τις σε σχολεία και δομές όπως
στο πρόγραμμα τσιγγάνικης χειροτεχνίας «Σούβαβα» και στο ξυλουργείο της
Ανοιχτής Κοινότητας «Διάβαση».
.
ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΙΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΑΥΛΩΝΑ
Αγαπητές και αγαπητοί σας ενημερώνουμε ότι ο Σύλλογος των Εκπαιδευτικών του σχολείου που λειτουργεί μέσα στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα (ΕΚΚΝΑ) έστειλε ευχαριστήρια επιστολή προς τα μέλη και τους φίλους της Στάσης στο Καλαμάκι για την προσφορά και βοήθεια μας προς τους μαθητές, κρατούμενους της φυλακής.
Σήμερα στις φυλακές του Αυλώνα κρατούνται 280 νέοι, 25 διαφορετικών εθνικοτήτων. Δυστυχώς οι νεοφιλελεύθερες ανάλγητες πολιτικές της κυβέρνησης δεν περιλαμβάνουν την προστασία και την βοήθεια που χρειάζονται για να ορθοποδήσουν, το αντίθετο θα λέγαμε, αδιαφορούν πλήρως για τους νέους αυτούς, μικρό-παραβάτες στην συντριπτική τους πλειοψηφία λόγω φτώχειας και ταυτόχρονα θύματα της.
Όπως εύστοχα το διατυπώνει ο Πέτρος Δαμιανός, Διευθυντής του σχολείου της φυλακής «Αυτοί είναι οι μαθητές μου... Είναι τα παιδιά που σαν κοινωνία δεν προλάβαμε...Τα παιδιά στις φυλακές είναι αποτυχία της κοινωνίας. Τα παιδιά στις φυλακές είναι δική μας αποτυχία».
Εμείς στη Στάση στο Καλαμάκι ως ενεργοί πολίτες, συνεχίζουμε να ζούμε με αλληλεγγύη και οργανώνουμε ακόμη μια φορά συλλογή των παρακάτω ειδών :
- Είδη προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, αφρόλουτρα σαπούνια, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες, αποσμητικά σε πλαστική συσκευασία, ξυραφάκια μιας χρήσης με μια λεπίδα),
- Τηλεκάρτες των 4 ευρώ για τα σταθερά τηλέφωνα που υπάρχουν στη φυλακή, απαραίτητες για την επικοινωνία των νέων με τους οικείους τους (τις προμηθευόμαστε από τα καταστήματα της Cosmote),
- Χειμωνιάτικα ρούχα αντρικά νεανικά, καθαρά και σε καλή κατάσταση, με προτίμηση σε φόρμες, μποξεράκια small και medium, κάλτσες και παπούτσια νούμερα 41 ως 43,
- Παπλώματα, κουβέρτες, σεντόνια μονά, πετσέτες.
Συγκεντρώνουμε τα είδη στον πολυχώρο της Στάσης, Παλαμηδίου 12-16 στον Άλιμο μέχρι και τις 8/9/22 και θα τα παραδώσουμε στον Σύλλογο των Εκπαιδευτικών.
Μπορείτε να τηλεφωνείτε στο τηλ 6948539673 για να ορίσουμε ραντεβού παραλαβής τους.
(Σημείωση: Τα παραπάνω είδη αποτελούν διαρκείς ανάγκες των κρατούμενων και τα συγκεντρώνουμε συνεχώς, πέραν της παρούσας δράσης μας. Μπορείτε να μας φέρετε οποτεδήποτε θελήσετε και εμείς θα τα παραδώσουμε στην επόμενη επίσκεψή μας στις φυλακές).
Ευχαριστούμε
**********
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 25/9/22
Ευχαριστούμε τα μέλη και τους φίλους της ΣΤΑΣΗΣ για την ανταπόκρισή τους στο κάλεσμά μας.
Για τηλεκάρτες συγκεντρώθηκε το ποσό των 179 ευρώ, καθως επίσης αρκετός όγκος ρουχισμού, μεταχειρισμένου και καινούργιου, και ειδών προσωπικής υγιεινής.
.
Δελτίο τύπου - Απολογισμός του παζαριού μας
Ολοκληρώθηκε την Κυριακή 19/6 το παζάρι που διοργάνωσε η “Στάση στο Καλαμάκι” σε συνεργασία με την “Αλληλεγγύη για όλους”. Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν μεγάλη και από το παζάρι μας πέρασαν πολλοί φίλοι, γνωστοί και άγνωστοι, από διάφορες περιοχές της Αθήνας, πολίτες με ευαισθησία και ενδιαφέρον για τα ζητήματα των έγκλειστων στις φυλακές συνανθρώπων μας. Είχαμε την ευκαιρία να γνωριστούμε και να συζητήσουμε με ανθρώπους ανιδιοτελείς, με διάθεση προσφοράς και μια ανοικτή αγκαλιά για όσους έχουν ανάγκη.
Στη διάρκεια του τριημέρου προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ “Τα περιστέρια του Κορυδαλλού” της Εύας Στεφανή, καθηγήτριας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, από τη σειρά της ΕΡΤ “Κλειστοί χώροι” με θέμα τη ζωή των έγκλειστων γυναικών στη φυλακή του Κορυδαλλού.
Η Ευα Χειλαδάκη, η ψυχή του εργαστηρίου ραπτικής στις φυλακές Θήβας όπου οι κρατούμενες κατασκευάζουν κούκλες και άλλες χειροτεχνίες προέβαλε σειρά ασπρόμαυρων φωτογραφιών με τίτλο «Fish market» ένα έργο εμπνευσμένο από την εμπειρία της στις φυλακές της Θήβας (το πρόγραμμα του εργαστηρίου υλοποιείται με τη στήριξη της ΜΚΟ «ΑΡΣΙΣ»).
Ο Πέτρος Δαμιανός, διευθυντής των σχολείων που λειτουργούν μέσα στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα, μας παρουσίασε την πολύ σημαντική εκπαιδευτική δουλειά που γίνεται εκεί αλλά και τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των νέων. Όπως συγκλονιστικά ανέφερε: «Αυτοί είναι οι μαθητές μου... Είναι τα παιδιά που σαν κοινωνία δεν προλάβαμε...Τα παιδιά στις φυλακές είναι αποτυχία της κοινωνίας. Τα παιδιά στις φυλακές είναι δική μας αποτυχία».
Ο εκ των ομιλητών Πάνος Λάμπρου δημοσιογράφος και εκπρόσωπος της “Πρωτοβουλίας για τα δικαιώματα των κρατουμένων”, μας μίλησε για το σοβαρό θέμα των δικαιωμάτων των φυλακισμένων, και τις δυσκολίες της επανένταξης μετά την αποφυλάκιση. Γιατί όπως μας θύμισε «από όλους όσους μπαίνουν στη φυλακή, τους αφαιρείται ένα ανθρώπινο δικαίωμα, το δικαίωμα της ελεύθερης κίνησης. Όλα τ’ άλλα δικαιώματα όμως είναι σε ισχύ».
Για το θέμα μας της φυλάκισης, της ζωής πριν και μετά από αυτήν, αλλά και του ρόλου της κοινωνίας μας, καθενός και καθεμιάς από εμάς, μίλησαν καθένας από την πλευρά του, ο Μιχάλης Υδραίος, συντονιστής της πρωτοβουλίας “Αλληλεγγύη για όλους”, η Γεωργία Πετράκη, καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, η Σίσσυ Βωβού, εκπρόσωπος της φεμινιστικής συλλογικότητας “Μωβ” και ο Θωμάς Γιούργας, καθηγητής φιλοσοφίας και μέλος μας.
Στο παζάρι μας διατέθηκαν κούκλες, διακοσμητικά μαξιλάρια, πανό και άλλες χειροτεχνίες που κατασκεύασαν οι κρατούμενες των γυναικείων φυλακών της Θήβας και πορτοφόλια και θήκες κατασκευασμένες από τους ανήλικους κρατούμενους των φυλακών του Αυλώνα. Τα έσοδα από τις πωλήσεις, ένα αρκετά σημαντικό ποσό, έχουν ήδη αποδοθεί ονομαστικά στους δημιουργούς των χειροτεχνιών και θα αποτελέσουν μια μικρή ανακούφιση στις ανάγκες τους.
Ευχαριστούμε όσους και όσες έμπρακτα έδειξαν την αλληλεγγύη τους.
Παραθέτουμε την ομιλία της Γ.Πετρακη του Θωμα Γιουργα και πολλές φωτογραφίες.
.jpg)
.jpg)
ΠΕΤΡΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ
Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ και οι ΦΥΛΑΚΕΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ
Εισαγωγή
Η εκπαίδευση στις φυλακές ως δικαίωμα
: Η εκπαίδευση που παρέχεται σε κρατουμένους καλείται
να εξυπηρετήσει διάφορους σκοπούς, όπως είναι η επανένταξη των κρατουμένων, η
μεταστροφή των αντιλήψεων και του τρόπου ζωής τους, η αποτροπή της υποτροπής, η
παροχή γνώσεων και η δημιουργική εκμετάλλευση του «ελεύθερου» χρόνου τους κατά
τη διάρκεια του εγκλεισμού τους. Ανάλογα με τους ευρύτερους στόχους του
ποινικού και σωφρονιστικού συστήματος, διαμορφώνονται και οι σκοποί της
παρεχόμενης εκπαίδευσης Το δικαίωμα στην
εκπαίδευση είναι δικαίωμα για όλους και κατοχυρώνεται συνταγματικά (άρθρο 16
παρ. 4 του Συντάγματος). Ο κρατούμενος είναι και παραμένει υποκείμενο
δικαιωμάτων. Το δικαίωμα του έγκλειστου πληθυσμού στην εκπαίδευση είναι θεσμικά
το ίδιο ως προς το περιεχόμενο με το αντίστοιχο δικαίωμα των ελεύθερων πολιτών,
διαφέρει όμως ως προς τον τρόπο άσκησής του (ρυθμιστικά - κανονιστικά). Ε
Κάποια
ιστορικά δεδομένα και στοιχεία του νομικού πλαισίου για την εκπαίδευση στις
φυλακές:
Σε διεθνές επίπεδο, το δικαίωμα στη
δωρεάν εκπαίδευση σε όλους κατοχυρώνεται στη μη δεσμευτικήΟικουμενική Διακήρυξη των
Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1984 και στο νομικά δεσμευτικό Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά,
Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα. Ωστόσο, ειδικότερα το
δικαίωμα στην εκπαίδευση των κρατουμένων κατοχυρώνεται και προστατεύεται στους
μη δεσμευτικής ισχύος NelsonMandelaRules
και στους Κανόνες των
Ηνωμένων Εθνών για την Προστασία των ανηλίκων που έχουν στερηθεί την ελευθερία
τους. Στις διατάξεις των δύο αυτών κειμένων μεταξύ άλλων
προβλέπονται η υποχρεωτική παροχής εκπαίδευσης στους κρατούμενους, η προσαρμογή
της εκπαίδευσης στην προσωπικότητα κάθε κρατούμενου και η απαιτούμενη ιδιαίτερη
προσοχή σε κατηγορίες ανήλικων κρατουμένων όπως είναι οι αλλοδαποί, οι
αναλφάβητοι ή οι ανήλικοι με ειδικές πολιτιστικές ή εθνικές ανάγκες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το δικαίωμα στην
εκπαίδευση προστατεύεται από δύο δεσμευτικής ισχύος κείμενα, την ΕΣΔΑ (άρθρο 2
Πρόσθετου Πρωτοκόλλου ΕΣΔΑ) και τον Χάρτη
των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (άρθρο 14). Για τους
κρατούμενους το δικαίωμα αυτό προστατεύεται ειδικότερα, χωρίς νομική ισχύ
ωστόσο, στα Πρότυπα-Κανόνες
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων του ΣτΕυρ
(CPT) και στους Ευρωπαϊκούς
Σωφρονιστικούς Κανόνες. Στα κείμενα αυτά υπογραμμίζεται μεταξύ
άλλων η ανάγκη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος εκπαίδευσης, που να
ανταποκρίνεται στις ανάγκες των κρατουμένων με στόχο τη μελλοντική κοινωνική
επανένταξη τους, ενώ και εδώ επισημαίνεται ότι χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής
ορισμένες κατηγορίες κρατουμένων.
Το δικαίωμα στη δωρεάν εκπαίδευση σε εθνικό επίπεδο κατοχυρώνεται για τους
Έλληνες πολίτες στο άρθρο 16 του ελληνικού Συντάγματος. Η ειδικότερη
προστασία του δικαιώματος αυτού για τους κρατούμενους παρέχεται, κατά κύριο
λόγο, από τον ελληνικό Σωφρονιστικό Κώδικα. Ενδεικτικά, στο άρθρο 35
προσδιορίζονται αναλυτικά οι όροι και προϋποθέσεις της εκπαίδευσης και μεταξύ
άλλων ορίζεται ότι στόχος είναι η απόκτηση ή συμπλήρωση εκπαίδευσης όλων των
βαθμίδων, καθώς και η επαγγελματική κατάρτιση των κρατουμένων, ότι λαμβάνονται
ειδικές προβλέψεις για ορισμένες ομάδες κρατουμένων, ενώ δίνεται η δυνατότητα
συνέχισης των σπουδών στη δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια εκπαίδευση μέσω
εκπαιδευτικών αδειών. Ακόμα, σχετικές διατάξεις εντοπίζονται και στον Εσωτερικό
Κανονισμό των Φυλακών, όπου μεταξύ άλλων προβλέπεται η οργάνωση σε κάθε
κατάστημα προγραμμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης σε συνεργασία
με ειδικά κέντρα κατάρτισης και η δυνατότητα συνέχισης των σπουδών των
κρατουμένων εκτός καταστήματος με τη χορήγηση εκπαιδευτικών αδειών.
Τέλος, πρέπει να γίνει αναφορά στο άρθρο 31 του Ν. 4521/2018, (Ν.
Παρασκευόπουλου) άρθρο που αποτελεί σύμφωνα με τα λεγόμενα του κ. Πέτρου
Δαμιανού, διευθυντή του Γυμνασίου και Λυκείου που λειτουργεί εντός του Ειδικού
Καταστήματος Κράτησης Νέων Αυλώνα, «μία ριζοσπαστική τομή, ένα σταθμό στον
πολιτισμό μας, μία κατάκτηση της Κοινωνίας» καθώς ουσιαστικά «γίνεται
πράξη το δικαίωμα του κάθε κρατούμενου στην εκπαίδευση και τη γνώση» Με το
άρθρο αυτό προβλέπεται η ίδρυση σε κάθε κατάστημα κράτησης μονάδων πρωτοβάθμιας
και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο ή Σ.Δ.Ε., ΓΕ.Λ.,
ΕΠΑ.Λ.), Δημόσιων Ινστιτούτων υποχρεωτικής Επαγγελματικής Κατάρτισης
(Δ.Ι.Ε.Κ.), Δ.Ι.Ε.Κ. ενηλίκων αποφοίτων υποχρεωτικής εκπαίδευσης ευαίσθητων
κοινωνικών ομάδων και Τμημάτων εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας. Η αξία της
συγκεκριμένης νομοθετικής παρέμβασης έγκειται στη καθολικότητα της , διότι
αναφέρεται σε όλες τις φυλακές και σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες
εκπαίδευσης. Αφορά όλους τους κρατούμενους που επιθυμούν να σπουδάσουν
Στη χώρα μας η εισαγωγή εκπαιδευτικών
προγραμμάτων και προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης κρατουμένων στις
φυλακές ξεκίνησε το 1985 από την τότε Γενική Γραμματεία Λαϊκής Επιμόρφωσης
(Γ.Γ.Λ.Ε) σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης.Την πενταετία 2003 - 2008,
τα αντικείμενα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Γ.Γ.Ε.Ε. διευρύνονται,
περιλαμβάνουν πλέον και ψυχοκοινωνική υποστήριξη των κρατουμένων και
υλοποιούνται στο πλαίσιο της δομής των Κέντρων Εκπαίδευσης Ενηλίκων (Κ.Ε.Ε.)
που ξεκίνησαν τη λειτουργία τους το 2003[10]. Σταδιακά, τα προγράμματα μη
τυπικής εκπαίδευσης στις φυλακές μειώνονται σημαντικά και υλοποιούνται κυρίως
από Μ.Κ.Ο., εθελοντικές οργανώσεις και εθελοντές, αλλά και από τα Κέντρα Διά
Βίου Μάθησης (Κ.Δ.Β.Μ.), τη μετεξέλιξη των Κ.Ε.Ε., κατά περιόδους και ανάλογα
με τη δυνατότητα ύπαρξης της σχετικής χρηματοδότησης[11]. Επίσης, το 2004
κάνουν την εμφάνισή τους στις φυλακές τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (Σ.Δ.Ε),
δίνοντας την ευκαιρία σε όσους κρατούμενους δεν έχουν ολοκληρώσει την
υποχρεωτική εκπαίδευση, να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να αποκτήσουν τίτλο
ισότιμο με το απολυτήριο γυμνασίου.
Από το 2015 αρχίζει να αλλάζει η εικόνα
του σωφρονιστικού συστήματος ως προς την πρόσβαση των κρατουμένων στην
εκπαίδευση. Μέσω πρωτοβουλιών του Υπουργείου Δικαιοσύνης και του Υπουργείου
Παιδείας σε συνεργασία με διάφορους φορείς, όπως το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας,
προωθούνται δράσεις με σκοπό την παροχή βασικών γνώσεων ελληνικής γλώσσας στους
αλλοδαπούς κρατούμενους. Επίσης, ενισχύθηκε η πρόσβαση των κρατουμένων στην τριτοβάθμια
εκπαίδευση με την υποστήριξη του θεσμού της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης
φοιτητών-κρατουμένων μέσω της ηλεκτρονικής επιτήρησης, των εκπαιδευτικών αδειών
και της δυνατότητας συμμετοχής στις εξετάσεις. Άξια αναφοράς είναι επίσης η
υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής
Πολιτικής με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται
η χορήγηση ετησίως 20 υποτροφιών για τη φοίτηση κρατουμένων σε προπτυχιακά
προγράμματα.
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα βήματα των
τελευταίων χρόνων είναι η
ίδρυση πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων σχολείων και Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας
σε πολλές φυλακές σ’ όλη την Ελλάδα, μία εξέλιξη θετική που φαίνεται να
προσανατολίζεται προς τις επιταγές του Ν. 4521/2018 περί αναβάθμισης και επέκτασης
της λειτουργίας των σχολείων στις φυλακές. Έτσι, το 2019,
σύμφωνα με την απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης στην έκθεση της Επιτροπής
Πρόληψης των Βασανιστηρίων του ΣτΕυρ για την επίσκεψή της στη χώρα μας το ίδιο
έτος, την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2019-2020 λειτουργούν εκπαιδευτικές
μονάδες σε 19 από τα 34 καταστήματα κράτησης της χώρας.
Βέβαια
από τελευταία στοιχεία που μας δίνονται από την επερώτηση 44 βουλευτών
του Συριζα-ΠΣ (5 Δεκεμβρίου 2019) ότι τα ΣΔΕ των σωφρονιστικών καταστημάτων
Κορυδαλλού εχουν να λάβουν χρηματοδότηση 3 χρόνια, με ότι αυτό συνεπάγεται και
ότι δεν έχει ιδρυθεί καμια σχολική μονάδα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ουτε στις
γυναικείες ούτε στις ανδρικές φυλακές. (κενά σε εκπαιδευτικό προσωπικό,
συρρίκνωση του εκπαιδευτικού χρόνου, καταστρατηγηση των εκπαιδευτικών
δικαιωμάτων των κρατουμένων. Από έγγραφο προς το υπουργείο της Β ΕΛΜΕ
Πειραιά πληροφορούμαστε ότι οσοι
ενδιαφέρονται να φοιτήσουν στην δευτεροβάθμια χαρακτηρίζονται ως κατ ιδίαν και
εξετάζονται στη σχολική ύλη στο τέλος του έτους.. Δηλαδή δεν τους παρεχεται
κάποια εκπαίδευση αλλά διαβάζουν μόνοι τους.
Οι φυλακές ανηλίκων στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα υπάρχουν πέντε φυλακές ανηλίκων: Τέσσερις για αγόρια (σε Αυλώνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Κασσαβέτεια) και μία για κορίτσια (στον Ελαιώνα Θηβών).
• Στις φυλακές αυτές κρατούνται σήμερα περίπου 700 παιδιά και νέοι 15-25 ετών που καταδικάστηκαν για κάτι που έκαναν όταν ήταν ανήλικοι.
• Τα πιο συνηθισμένα αδικήματα των ανήλικων κρατουμένων είναι κλοπή-ληστεία, ξυλοδαρμός, ναρκωτικά και παράνομη είσοδος στην χώρα.
• Η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών που μπαίνουν φυλακή προέρχεται από τις κατώτερες κοινωνικές και οικονομικές τάξεις (μετανάστες, τσιγγάνοι και παιδιά ορφανά ή πάμφτωχων οικογενειών).
• Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Παιδιού (που έχει κάνει αυτοψίες) οι φυλακές ανηλίκων έχουν κακή υγιεινή, πολύ παλιές εγκαταστάσεις και δεν έχουν αρκετό προσωπικό (φύλακες, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί).
•Το 45% των παιδιών που αποφυλακίζονται επιστρέφουν στην παρανομία και ξαναμπαίνουν στη φυλακή.
• Ο νόμος προβλέπει για τους ανήλικους μια ολόκληρη σειρά από εναλλακτικές «ποινές» αντί για τη φυλάκιση (ειδικά προγράμματα για τοξικομανείς, ανάθεση σε ανάδοχες οικογένειες ή επιμελητές ανηλίκων, ιδρύματα ανηλίκων κ.α.). Τα προγράμματα αυτά, όμως, δεν χρηματοδοτούνται επαρκώς και γι’ αυτό υπολειτουργούν. Έτσι τα δικαστήρια αρκούνται στην εύκολη «λύση»: παιδιά στη φυλακή.
• Πολλές οργανώσεις (Συνήγορος του Παιδιού, Άρσις κ.α.) έχουν ως αίτημα την κατάργηση των φυλακών ανηλίκων και την αντικατάσταση τους με πιο αποτελεσματικά και ανθρώπινα μέτρα. «Η φυλάκιση των παιδιών αυτών αποτελεί την κορύφωση ενός συνεχούς κοινωνικού αποκλεισμού που έχει ξεκινήσει από πολύ νωρίς», εξηγεί ο κ. Βασίλης Καρύδης (καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου). «Το θέμα είναι τα παιδιά αυτά να βρεθούν σε περιβάλλον όπου δε θα ανακυκλώνονται οι συνθήκες βίας και εκμετάλλευσης. Δεν μπορεί η φυλακή, ένα αφύσικο περιβάλλον, να δημιουργεί ομαλές συνθήκες. Η φυλάκιση ανηλίκων μπορεί να καταργηθεί. Έτσι καταργήθηκαν και άλλοι θεσμοί που κάποτε θεωρούνταν αναγκαίοι, όπως είναι η θανατική ποινή και τα βασανιστήρια. Θα βρούμε τρόπους. Ας δοκιμάσουμε εναλλακτικά μέτρα. Κάποια στιγμή η στέρηση της ελευθερίας πρέπει να πάει στο μουσείο της ιστορίας».
13/05/2015
Ανήλικοι, στους οποίους
μπορεί να επιβληθεί κάποιου είδους ποινή ή μέτρο θεωρούνται κατά το ποινικό
δίκαιο όσοι είναι από 12 έως 18 ετών. Ποινικά αδικήματα που τελούνται από
παιδιά κάτω των 12 ετών παραμένουν ατιμώρητα.
Περαιτέρω, οι ανήλικοι
χωρίζονται σε 2
κατηγορίες, α) αυτούς από 12 έως 15 ετών και β) αυτούς από 15
έως 18 ετών.
Στην πρώτη κατηγορία
(12-15) επιβάλλονται μόνο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα ενώ στη
δεύτερη (15-18) μπορεί να επιβληθεί εκτός από
αναμορφωτικά/θεραπευτικά μέτρα και
ο εγκλεισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων. Τα αναμορφωτικά μέτρα,
ανάλογα τη βαρύτητα του αδικήματος και το βαθμό ανάπτυξης του ανηλίκου, μπορεί
να είναι από μια απλή επίπληξη έως και η αφαίρεση της επιμέλειας από τους
γονείς.
Τα θεραπευτικά μέτρα μπορεί να είναι επίσης η υποχρεωτική παρακολούθηση
συμβουλευτικού θεραπευτικού προγράμματος έως και η ανάθεση της επιμέλειας σε
ανάδοχη οικογένεια ή επιμελητή ανηλίκων. Ο περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων μπορεί
να επιβληθεί σε περίπτωση που ο ανήλικος τελέσει κακούργημα.
Ο ανήλικος ύποπτος ή
κατηγορούμενος απολαμβάνει αυξημένη προστασία από το νόμο με διευρυμένα
δικαιώματα καθ’ όλη την ποινική διαδικασία. Έχει δικαίωμα συνδρομής σε όλα τα
στάδια της ποινικής δίωξης τόσο από δικηγόρο όσο και από τον ασκούντα την
επιμέλεια του.
Στοιχεία κριτικής για τη λειτουργία της εκπαίδευσης στις φυλακές.
Με βάση τα στοιχεία που μας δίνει ο Ν. Αρμένης σε άρθρο του σε περιοδικό του χώρου (Theartofthecrime) (Μάιος 2018), στον χώρο των φυλακών λειτουργούν έντεκα ΣΔΕ, δύο Γυμνάσια τυπικής εκπαίδευσης, ένα Λύκειο, έξι Δημοτικά Σχολεία και μερικά ΙΕΚ. Το σύνολο των εκπαιδευόμενων ανέρχεται κοντά στους 1.000 επί συνόλου περίπου 10.000 κρατουμένων, εκ των οποίων οι 180 είναι μαθητές των σχολείων του ΕΚΝΝΑ. Δηλαδή, το 10% των κρατουμένων στις ελληνικές φυλακές φοιτά σε κάποια εκπαιδευτική δομή, όταν ειδικά στο Δημοτικό Σχολείο του Ειδικού Καταστήματος Κράτησης Νέων Αυλώνα (στο εξής ΕΚΚΝΑ) το ποσοστό των μαθητών προσεγγίζει το 80% των κρατουμένων (180 μαθητές επί συνόλου 225 κρατουμένων).
Σύμφωνα
με τον εκπαιδευτικό αν και το ελληνικό μοντέλο φαίνεται προοδευτικό γιατί
τα σχολεία ανήκουν στο υπουργείο Παιδείας και οι δάσκαλοι είναι ανεξάρτητοι να
κάνουν τη δουλειά τους όπως οι ίδιοι θεωρούν παιδαγωγικά σωστό, χωρίς να είναι
απομονωμένοι από τον φυσικό τους χώρο. Έχουν στα χέρια τους όλο τον παιδαγωγικό
οπλισμό που διαθέτει και ο δάσκαλος ενός κανονικού σχολείου. Ωστόσο, το μοντέλο
αυτό δείχνει να μην λειτουργεί για μία σειρά λόγων.
Τίς πταίει;
Πρώτον, κανείς δεν έχει προβεί σε μία σοβαρή
διερεύνηση των εκπαιδευτικών αναγκών των κρατουμένων, έτσι ώστε να ιδρύσει
δομές οι οποίες να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους.
Δεύτερον, το σχολείο ιδρύεται μεν με σχετική ευκολία,
δεν θωρακίζεται ωστόσο θεσμικά. Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, υπόκειται σε
τέτοιους περιορισμούς σε σημείο να υπολειτουργεί, αντί να επιτελεί τον ρόλο της
«ναυαρχίδας» της σωφρονιστικής πολιτικής.
Τρίτον, υπάρχει παντελής έλλειψη στοιχείων αναφορικά
με την υποτροπή των κρατουμένων που ήρθαν σε επαφή με εκπαιδευτικές δομές εντός
πλαισίου φυλακής. Ουσιαστικά βαδίζουμε στα τυφλά, χωρίς να γνωρίζουμε το
καταγεγραμμένο αποτύπωμα που άφησε η εκπαιδευτική δομή στη μετέπειτα ζωή του
κρατούμενου. Ίσως αυτό να αποτελεί το κρισιμότερο στοιχείο, για να δούμε εν τέλει
αν κάνουμε σωστά τη δουλειά μας σε όλα τα επίπεδα.
Τέταρτον, απαιτείται ορθή αξιοποίηση του ανθρώπινου
δυναμικού. Πρέπει επιτέλους να γίνει κατανοητό πως ο δάσκαλος των φυλακών
αποτελεί μία ειδική κατηγορία. Δεν είναι ούτε ο τυπικός δάσκαλος, ούτε ο εκπαιδευτής
ενηλίκων, ούτε πολλώ μάλλον ο δάσκαλος της ελληνικής γλώσσας για ξένους. Είναι
ο Άνθρωπος-Επιστήμονας σε συνεργασία με το υπόλοιπο προσωπικό της φυλακής, θα
προσπαθήσει να κλείσει τον κύκλο της υποτροπής. Αυτός είναι ο ρόλος και το
λειτούργημά του και γι’ αυτό θα πρέπει να επιμορφωθεί αναλόγως.
Πέμπτον,
θα πρέπει να δώσουμε μία σαφή απάντηση για το τι ακριβώς θέλουμε να
πετύχουμε με τα σχολεία των φυλακών. Πρωτίστως, ωστόσο, πρέπει να συμφωνήσουμε
ως Πολιτεία και ως κοινωνία ποια ιδιότητα του εγκλείστου προέχει: αυτή
του κρατούμενου ή αυτή του μαθητή;
Έκτον,
σύμφωνα με το υπάρχον πλαίσιο, η επιλογή των μαθητών δεν γίνεται από
εκπαιδευτικούς, αλλά από άλλους υπηρεσιακούς παράγοντες. Συνήθως τα κριτήρια
είναι αόριστα και αφορούν στο αν ο κρατούμενος είναι “safe”, με ό,τι αυτό
σημαίνει. Έτσι, η πρόσβαση στην εκπαίδευση προορίζεται μόνο για την «αφρόκρεμα»
των κρατουμένων, όσων δηλαδή φέρουν εκείνα ακριβώς τα χαρακτηριστικά που
υποδηλώνουν ότι σε μεγάλο ποσοστό δεν θα έχουν υποτροπές στο μέλλον.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Τελειώνοντας
την παρέμβαση μου θέλω να πω ότι ένα μεγάλο μέρος της παραβατικότητας κυρίως
της παραβατικότητας των ανηλίκων συνδέεται στενά με τις κοινωνικο-πολιτικές
στρατηγικές που εφαρμόζονται τη
κοινωνικό-οικονομική περιθωριοποίηση και τη φτώχεια
Οι ανήλικοι παραβάτες συχνά προέρχονται
από οικογένειες ή κοινότητες που βιώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Σε συνδυασμό
με τις κυρίαρχες, ωφελιμιστικές αξίες,. όπως όπως ο
ατομικισμός κι η ανταγωνιστικότητα.
Ο
όρος «κοινωνικός αποκλεισμός» αναφέρεται στην περιθωριοποίηση ατόμων ή ομάδων,
με αποτέλεσμα τη στέρηση των ευκαιριών, των δυνατοτήτων και των δικαιωμάτων
τους να συμμετέχουν στις κοινωνικές λειτουργίες, διαδικασίες και εξελίξεις. Οι
κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες συνήθως αποκλείονται από τον εργασιακό στίβο. Η
παραβατική συμπεριφορά είναι απόρροια του κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ παράλληλα
συντελεί στη διαιώνισή του, τόσο λόγω των συνεπειών της στην εξέλιξη της ζωής
των νέων όσο και λόγω της πιθανής φυλάκισής τους και του στιγματισμού που
ακολουθεί.
Οι παραβατικοί πληθυσμοί ζουν συχνά σε συνθήκες κοινωνικής περιθωριοποίησης και αποστέρησης που προηγούνται της φυλάκισης τους και δεν είναι τυχαία η ταξική υπεκπροσώπηση των υποτελών τάξεων και κοινωνικών ομάδων στις φυλακές. Παράδειγμα η γνωστηυπερεκπροσώπηση των εγχρωμων πληθυσμών στις αμερικανικές φυλακές αλλά για να ερθουμε στα καθημας η «αόρατη» υπερεκπροσώπιση των Ρομά στις ελληνικές φυλακές . Από έρευνα που εχει δημοσιεύσει ο Ηλίας Ασημακόπουλος για το Κατάστημα ΚρατησηςΚορυδαλού το 30% των ημεδαπών κρατουμένων προέρχεται απο τους Ρομα που αποτελούν το 3-4% του γενικού πληθυσμού Η υπερεκπροσώπηση των Ρομά είναι ακόμα μεγαλύτερη στις φυλακές γυναικών. Αναφέρεται ότι στις 30 Σεπτ2018 στο ΚαταστημαΚρατησης Κορυδαλλού ΙΙ κρατούνταν συνολικά 150 γυναικες. Οι 102 ήταν Ελληνίδες υπήκοοι και από αυτές οι 50 (49%) ήταν Ρομά. Αυτό το ευρημα επιβεβαιώνει την υπόθεση ότι οσο πιο ευαλωτη είναι μια ομάδα τόσο αυξάνεται η υπερεκπροσώπιση της στις φυλακές.
***************************
