Το βράδυ του Σαββάτου, 16 Μάη, στον Πολυχώρο της Στάσης στο Καλαμάκι είχαμε την τύχη να βιώσουμε μια ξεχωριστή εμπειρία. Με κατάμεστη την αίθουσα από φίλους και μέλη της Στάσης, που ποτέ δεν έχασαν την επαφή τους με την αθωότητα της παιδικής τους ηλικίας, ακούσαμε δύο ξεχωριστούς παραμυθάδες να μας αφηγούνται με τον δικό τους τρόπο ο καθένας δύο λαϊκά παραμύθια για μεγάλους.
Η Μαίρη Σιδέρη στην αρχή, χορογράφος, ηθοποιός, εμψυχώτρια θεατρικού παιχνιδιού και αφηγήτρια λαϊκών παραμυθιών, μας αφηγήθηκε τη "Γυναίκα με τα μάτια από φως", ένα παραμύθι από τον ελληνόφωνο Καυκασο εστιασμένο στην γυναικεία πλευρά. Είναι η ιστορία της σχέσης ενός ζευγαριού που διαλύθηκε όταν ο άντρας συμπεριφέρθηκε αλαζονικά και άξεστα προς αυτήν. Το τέλος όμως του παραμυθιού είναι ευτυχές γιατί ένας άλλος ευγενικός, υπομονετικός και αγαθός άντρας έρχεται να γιατρέψει το τραύμα που δημιούργησε η συμπεριφορά του πρώτου άντρα.
Ο Δημήτρης Προύσαλης, στη συνέχεια, δάσκαλος στη δημόσια εκπαίδευση, μελετητής και συλλέκτης παραμυθιών, μας αφηγήθηκε με απόλυτα παραστατικό τρόπο, ένα παραμύθι από την Περσία, το "Δυο ποντικοί στο πηγάδι" και πως τελικά ο ένας από αυτούς δεν τα καταφερε να βγει από το πηγάδι όπου είχαν πέσει και πνίγηκε, επειδή πίστεψε τα λόγια των συντρόφων τους που έσπερναν την απελπισία και το κακό, ενώ αντίθετα ο άλλος σώθηκε σκεφτόμενος πως "όταν δεν υπάρχει κανένας να σε βοηθήσει, εσύ να πιστεύεις πως ίσως βρεθεί έστω και ένας που να θέλει να σταθεί στο πλευρό σου".
Οι αφηγήσεις ντύθηκαν από τη μουσική που έπαιξε ζωντανά ο μουσικός Σπύρος
Παζιώτης ενώ την όλη παρουσίαση επιμελήθηκε η Μπέτυ Λυρίτη, σκηνογράφος και
ενδυματολόγος και βιντεοσκόπησε ο Προκόπης Δάφνος.
Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης έγινε παρουσίαση με πολλά παραδείγματα από τον Δημήτρη Προύσαλη των γνωρισμάτων που χαρακτηρίζουν τα λαϊκά παραμύθια. Η ανωνυμία του δημιουργού, οι παραλλαγές τους ανάλογα με τον τόπο και τον αφηγητή, η προφορικότητα, η λαϊκότητά τους. Τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και τα στερεότυπα. Οι χωρίς βάθος, μονοδιάστατοι, αρχετυπικοί χαρακτήρες τους. Το υπερφυσικό και το μαγικό στην εξέλιξη της ιστορίας. Ανέφερε επίσης ότι τα λαϊκά παραμύθια αποτελούν τη βάση της παγκόσμιας προφορικής παράδοσης, κατατάσσονται σε διεθνείς αφηγηματικούς τύπους και ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά και από χώρα σε χώρα. Όπως έχει ο ίδιος πει σε παλαιότερη συνέντευξή του (Athens Voice, 2021):
Τα λαϊκά παραμύθια αποτελούν τη συλλογική ανάσα αλλά ταυτόχρονα και μνήμη του κόσμου, που προσπάθησε να εκφράσει την πνευματική και ψυχοκοινωνική του αντίληψη για το σύνολο των ανθρώπινων σχέσεων, δημιουργώντας προσομοιώσεις καταστάσεων πραγματικών, σε επίπεδο όμως φαντασιακό και μεταφορική λειτουργία. Αν παρατηρήσει κανείς το εύρος των ζητημάτων που θίγουν ή πραγματεύονται τα παραμύθια των λαών, θα διαπιστώσει πως στο μεγαλύτερο μέρος τους αφορούν κυρίως στις σχέσεις μεταξύ ενηλίκων, καλύπτοντας το σύμπαν της ενήλικης αλληλεπίδρασης. Υπήρχαν βέβαια και ιστορίες που βοηθούσαν τους μικρότερους να μεγαλώσουν, όμως ο κύριος όγκος της μυθοπλασίας απευθυνόταν σε όσους βρίσκονταν σε μια πορεία μύησης στη ενήλικη ζωή, σε εκείνους που έπρεπε να βρουν ισορροπίες εντός και εκτός της οικογένειας, στην συμβίωση του κοινοτικού περιβάλλοντος σε φίλια ή εχθρικά πλαίσια και συνθήκες, υπηρετώντας την προσωπική ανάπτυξη και στηρίζοντας την κοινωνική συνοχή. Η παιδικότητα ως έννοια που βρίσκει ιδιαίτερη θέση στην κοινωνία αποτελεί μια νεότερη ανακάλυψη. Το γεγονός πως αποτελούν αντικείμενο προσέγγισης από την λαογραφία, την ανθρωπολογία, την ψυχολογία και ψυχανάλυση την εκπαίδευση, αλλά και πεδίο έμπνευσης για το σύνολο των τεχνών, σηματοδοτεί ένα άλλο ειδικό βάρος σε ένα είδος παρεξηγημένο και ταυτισμένο στη συνείδηση του πλατύ κοινού με την παιδική ηλικία.
Η εκδήλωση έκλεισε με συζήτηση με το κοινό.
Ευχαριστούμε τις υπηρεσίες του Δήμου Αλίμου για την παραχώρηση του
απαραίτητου εξοπλισμού.
Ως επίλογο παραθέτουμε το ποίημα του Felipe Leon:
Ξέρω όλα τα παραμύθια
Δεν ξέρω πολλά
πράγματα, είναι αλήθεια.
Λέω μόνο όσα έχω δει.
Και έχω δει:
ότι την κούνια του ανθρώπου τη λικνίζουν με παραμύθια,
ότι τις κραυγές αγωνίας του ανθρώπου τις πνίγουν με παραμύθια,
ότι το κλάμα του ανθρώπου το βουλώνουν με παραμύθια,
ότι τα κόκαλα του ανθρώπου τα θάβουν με παραμύθια...
Και πως ο φόβος του ανθρώπου έχει εφεύρει όλα τα παραμύθια.
Δεν
ξέρω πολλές αλήθειες, είναι αλήθεια...
Μα με κοίμισαν με όλα τα παραμύθια.
Και ξέρω όλα τα παραμύθια.
 |
| Εισαγωγή από την Ελένη Μπελιά |
 |
| Μαίρη Σίδερη |
 |
| Δημήτρης Προύσαλης |
 |
 |
| Αγγελική Τσάτση και Δημήτρης Προύσαλης |
 |
| Προκόπης Δάφνος |
 |
| Σπύρος Παζιώτης |
.
_page-0001.jpg)
%20kom.jpg)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
.jfif)
